Nieruchomości publiczne to nieruchomości, które stanowią własność jednostek samorządu terytorialnego albo Skarbu Państwa. Niektóre z nich można nabyć w drodze przetargu albo w drodze bezprzetargowej.
Jak wskazuje ustawa z dnia 21 sierpnia 1997 roku o gospodarowaniu nieruchomościami, nieruchomości publiczne mogą być przedmiotem obrotu z zastrzeżeniem wyjątków określonych w tej ustawie.
W nieruchomości podmiotów publicznych mogą być, poza sprzedażą, przedmiotem także zamiany i zrzeczenia się, oddania w użytkowanie wieczyste, w najem lub dzierżawę, użyczenia, oddania w trwały zarząd, a także mogą być obciążane ograniczonymi prawami rzeczowymi, wnoszone jako wkłady niepieniężne (aporty) do spółek, przekazywane jako wyposażenie tworzonych przedsiębiorstw państwowych oraz jako majątek tworzonych fundacji.
Nieruchomość taka może być przedmiotem darowizny na cele publiczne, a także przedmiotem darowizny dokonywanej między Skarbem Państwa a jednostką samorządu terytorialnego, a także między tymi jednostkami. Prawo użytkowania wieczystego nieruchomości gruntowej może być przedmiotem wkładu niepieniężnego (aportu) wnoszonego do spółki.
Sprzedaż nieruchomości albo oddanie w użytkowanie wieczyste nieruchomości gruntowej następuje w drodze przetargu albo w drodze bezprzetargowej, ale jedynie w określonych przypadkach. Zdecydowanie przeważającym trybem w jakim sprzedawane są nieruchomości publiczne jest tryb przetargowy.
Nieruchomość stanowiąca własność jednostek samorządu terytorialnego albo Skarbu Państwa może być sprzedana w trybie bez przetargu jedynie w określonych w ustawie przypadkach, na przykład gdy: jest zbywana na rzecz osoby, której przysługuje pierwszeństwo w jej nabyciu; zbycie następuje między Skarbem Państwa a jednostką samorządu terytorialnego oraz między tymi jednostkami; jest sprzedawana osobom fizycznym i osobom prawnym, które prowadzą działalność charytatywną, opiekuńczą, kulturalną, leczniczą, oświatową, naukową, badawczo-rozwojową, wychowawczą, sportową lub turystyczną, na cele niezwiązane z działalnością zarobkową, a także organizacjom pożytku publicznego na cel prowadzonej działalności pożytku publicznego; zbycie następuje w drodze zamiany lub darowizny; sprzedaż nieruchomości następuje na rzecz jej użytkownika wieczystego. Osoby, którym przysługują takie roszczenia o nabycie nieruchomości, korzystają z prawa pierwszeństwa w jej nabyciu.
W tych przypadkach nieruchomość zawsze jest zbywana w drodze bez przetargu. Poza tym, wojewoda albo minister właściwy do spraw budownictwa, planowania i zagospodarowania przestrzennego oraz mieszkalnictwa albo odpowiednia rada lub sejmik województwa mogą dobrowolnie podjąć zarządzenie albo uchwałę o odstąpieniu od przetargu nieruchomości np. przeznaczonych pod budownictwo mieszkaniowe lub na realizację urządzeń infrastruktury technicznej albo innych celów publicznych.
W pozostałych przypadkach nieruchomości zbywane są w drodze przetargu pisemnego bądź ustnego, ograniczonego albo nieograniczonego.
Wykaz nieruchomości przeznaczonych do zbycia lub oddania w użytkowanie, najem, dzierżawę lub użyczenie jest podawany do publicznej wiadomości. Wykaz wywiesza się na okres trzech tygodni w siedzibie właściwego urzędu oraz zamieszcza się na stronach internetowych urzędu, a informacje o publikacji wykazu umieszcza się w lokalnej prasie.
(artykuł sponsorowany)
